Sevgili Okuyucularımız,

2023 yazında Hollywood’da tarihin en sarsıcı duraklamalarından biri yaşandı. Kameralar sustu, kırmızı halıboş kaldı ve oyuncular ellerinde pankartlarla sokaklara çıktı. Üretken yapay zekânın (ÜYZ) sadece teknolojik bir araç olmaktan çıkıp insan emeğini, sesi ve yüzü temsil edebilen bir aktöre dönüşmesiydi. SAG-AFTRA (Screen Actors Guild – American Federation of Television and Radio Artists) ve Writers Guild of America’nın başlattığı grev, dijital çağda emeğin, yaratıcılığın ve kimliğin yeniden tanımlanmasına yol açtı. Bu yazıda grevin nedenlerini, oyuncuların itirazlarını, etik ve hukuki boyutlarıyla birlikte yeni dönemin sinemaya etkilerini inceliyoruz.

Grevin Kıvılcımı: Kopyalanmak İstemiyoruz

2023 yılında SAG-AFTRA ve WGA (Senaristler Sendikası), sinema tarihinde eşi görülmemiş bir ortak grev başlattı. Oyuncuların ana itirazı, stüdyoların onların dijital yüz ve ses verilerini alarak izinsiz biçimde yapay zekâ sistemlerinde kullanmak istemesiydi. Bu sistemler, oyuncuların görünümünü ve sesini klonlayarak sonsuza dek kullanılabilir hale getirebilirdi. SAG-AFTRA Başkanı Fran Drescher bunu şu sözlerle özetledi: “Stüdyolar bizi tarayıp sonsuza dek kullanmak istiyor. Bu insanlık dışı.”

Neden Korktular?

Yapay zekâ teknolojileri artık yalnızca efekt veya ses düzenleme aracı değil, insan yüzünü, sesini ve performansını birebir taklit edebilen sistemlere dönüştü. Bu durum oyuncuların emeğinin metalaşması anlamına geliyor. Yüz görselleri veri setine, sesler ise algoritmaya dönüşüyor. Bu nedenle oyuncuların en büyük korkusu, kendi varlıklarının izinsiz biçimde dijital ortama aktarılması ve yapay zekâ tarafından yeniden üretilmesi.

Hukuki Gelişmeler: Dijital Haklar Çağı

Grev sonrasında hem eyalet hem federal düzeyde yasal adımlar atıldı. Kaliforniya, 2024 yılında yapay zekâ ile oluşturulan dijital kopyaların yalnızca açık onayla kullanılabileceğine ilişkin bir yasa tasarısını onayladı. Bu yasa, oyuncuların dijital benzerliklerinin (likeness) rızaları olmadan ticari veya sanatsal projelerde kullanılmasını yasaklıyor. Ayrıca yapay zekâ ile üretilen sahnelerin açıkça etiketlenmesini zorunlu kılıyor. Avrupa Birliği’nde kabul edilen AI Act de benzer şekilde, üretken yapay zekâ içeriklerinde kaynak şeffaflığını ve insan gözetimini şart koşuyor. Bu gelişmeler, uluslararası ölçekte dijital kimlik hakkının yeni bir insan hakkı kategorisine dönüşmeye başladığını gösteriyor.

Yapay Aktris Tilly Norwood

2025 yılında tamamen yapay zekâ tarafından üretilmiş dijital aktris Tilly Norwood’un sosyal medyada ortaya çıkmasıyla kriz yeniden alevlendi. Gerçek bir insan olmayan bu sanal karakter, binlerce takipçi kazandı ve bazı ajansların ilgisini çekti. SAG-AFTRA, Tilly’nin çalıntı performanslarla eğitilmiş etik dışı bir ürün olduğunu açıkladı. Bu olay, yapay zekânın artık yalnızca sahne arkasında değil, doğrudan oyuncuların yerinde kullanılabileceğini kanıtladı.

Etik Tartışma: Sanat mı, Simülasyon mu?

Yapay zekânın sinemaya girişi, sanatın özüyle ilgili derin bir tartışma başlattı. Yaratıcılık kime aittir? Bir karakterin dijital kopyası kimindir? Yönetmen Christopher Nolan, bu süreci şöyle eleştiriyor: “Yapay zekânın asıl tehlikesinin teknolojide değil, insanların sorumluluğu makinelere devretmesinde.”

Gelecek: Dijital Vicdan Dönemi

SAG-AFTRA artık yalnızca maaş sözleşmeleriyle değil, dijital kimlik haklarıyla da ilgileniyor. Birliğin oluşturmayı planladığı AI Performers Registry adlı sistem, oyuncuların dijital kopyalarının nerede ve nasıl kullanıldığını izlemeyi amaçlıyor. Bu sistem, sanatçının emeğini dijital ortamda da koruma altına alacak. Yapay zekâ çağında insan emeği, yalnızca sahnede değil, veritabanlarında da korunmak zorunda.

Hollywood’un yapay zekâ ile mücadelesi, yalnızca bir endüstri hikâyesi değil. Emeğin, kimliğin ve yaratıcılığın geleceğini belirleyecek bir dönüm noktasıdır. Teknoloji ilerledikçe, insan dokunuşunun değeri daha da artıyor. Çünkü her senaryoda temel soru aynı kalıyor: Makine rolünü oynayabilir ama hissetmeyi öğrenebilir mi? İnsanın doğası gereği sahip olduğu tahmin edilemez yapısını yakalayabilir mi?

Eğlenceli Etkileşim Köşesi

Sizce gelecekte Oscar kazanan bir oyuncu tamamen yapay zekâ ürünü olabilir mi? Yorumlarınızı bizimle paylaşın ve tartışmaya katılın! İlk tartışmayı ben başlatayım.

Yapay zekâ ile sadece 14 günde üretilen Star Wars: The Ghost’s Apprentice filmi hakkında ne düşünüyorsunuz?
Gerçek oyuncuların yerini bu tür yapay zekâ karakterleri alabilir mi?🎥

Son Söz🎭

Yapay zekâ, sinemanın büyülü dünyasına yeni kapılar açıyor. Ancak bu kapıların ardında etik, hukuki ve insani değerleri korumak hepimizin sorumluluğu. Gerçek sanat, yalnızca yenilikte değil, vicdanda da sınır tanımaz.

Kaynaklar

• BBC News, Hollywood actors strike over AI fears (2023):
• https://www.bbc.com/news/technology-66200334?ysclid=mh6dcvnp8m133446437
• Reuters, California moves to regulate AI replicas after SAG-AFTRA strike (2024):
• https://www.reuters.com/technology/artificial-intelligence/california-governor-signs-legislation-protect-entertainers-ai-2024-09-17/
• Variety – ‘SAG-AFTRA Condemns AI Actress Tilly Norwood’ (2025): https://variety.com/2025/film/news/sag-aftra-tilly-norwood-ai-actress-1236534779/
• Deadline, SAG-AFTRA Responds to AI Actress Tilly Norwood (2025): https://deadline.com/2025/09/sag-aftra-responds-ai-actress-tilly-norwood-1236565959/
• The Guardian, Actors Union Plans AI Registry for Digital Performances (2025):
• https://www.theguardian.com/technology/2025/oct/13/equity-threatens-mass-direct-action-over-use-of-actors-images-in-ai-content
• https://www.yahoo.com/entertainment/christopher-nolan-says-ai-dangers-153621072.html
• Vanity Fair, Christopher Nolan on AI and Art (2024):
• https://www.vanityfair.com/hollywood/2023/07/christopher-nolan-compares-artificial-intelligence-to-the-atomic-bomb?srsltid=AfmBOooTezL1VTIY4Vhh5Sgfj4OsLFkFWPg-fgX8c8csY-kfP9JsPXGz
• European Commission, EU Artificial Intelligence Act (2024): https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/regulatory-framework-ai#:~:text=The%20AI%20Act%20(Regulation%20(EU,foster%20trustworthy%20AI%20in%20Europe.

Hukuki Uyarı
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hiçbir şekilde hukuki, yatırım veya mesleyi tavsiye niteliği taşımaz. Yazıda geçen marka isimleri ilgili şirketlerin tescilli markalarıdır ve yalnızca açıklayıcı amaçlarla kullanılmıştır. Herhangi bir sponsorluk, ortaklık veya ticari ilişki bulunmamaktadır. İçerik “Rota Peşinde” tarafından hazırlanmıştır, yazılı izin olmaksızın ticari amaçla kullanılamaz. Harici linkler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; içeriklerinden sorumluluk kabul edilmez.

Görseller üretken yapay zekâ (ÜYZ) ile oluşturulmuştur.

#üyz #genAI #yapayzeka #ChinaAI #yapayzeka  #teknoloji #reklamdeğil #tavsiye