Sevgili Okuyucularımız,
Bugün sizleri Çin’in yapay zekâ ekosistemine doğru keyifli bir yolculuğa çıkarıyoruz. Batı dünyasında OpenAI, Anthropic, Google DeepMind, Mistral veya Meta ne kadar konuşuluyorsa, Çin’de de DeepSeek, Qwen, Zhipu gibi isimler aynı derecede heyecan yaratıyor. Gelin birlikte, Çin’in bu hızlı yükselişini anlamaya çalışalım.

Çin’in Yapay Zekâya Yolculuğu: Sessizce Sunulan Açık Kaynak Modeller

Çin uzun yıllardır yapay zekâya yatırım yapıyor, ancak biz özellikle son üç yılda adını daha sık duymaya başladık. Tıpkı uzun süre gölgede çalışan bir sporcunun, bir anda sahneye çıkıp dünya rekoru kırması gibi.

Çin’in avantajı üç temel noktadan geliyor:

1. Dev veri havuzu: 1,4 milyar nüfusun ürettiği veriler, yapay zekâ için altın değerinde. Veri olmadan LLM olmaz.
2. Devlet desteği: Stratejik sektör olarak görüldüğü için hükümet milyarlarca dolar fon sağlıyor.
3. Hızlı girişimcilik: ABD’deki startuplara benzer şekilde, Çin’de de AI Kaplanları adı verilen girişimler (Moonshot AI, MiniMax, Baichuan) büyük ivme yakaladı.

Öne Çıkan Oyuncular

 DeepSeek

Çin’in gözbebeği. DeepSeek’in V3 ve R1 modelleri, açık kaynak dünyasında en çok ses getiren modeller oldu. Hatta kullandıkları GRPO (Group Relative Policy Optimization) adlı yeni bir algoritma, matematik ve mantıkta çığır açtı. Üstelik bunu sessizce yayınladılar.

Qwen (Alibaba Cloud)

Alibaba’nın yapay zekâ laboratuvarı Qwen, her boyutta model çıkarıyor. Küçük modelleri akademisyenler, büyük modelleri şirketler kullanıyor. Özellikle Qwen 3 serisi, batıdaki Llama 3 kadar yaygınlaşmaya başladı.

Moonshot AI (Kimi)

Çin’in AI kKaplanlar’ından biri. Kimi K2 modeli geçen hafta çok konuşuldu, bir yolo denemesi olarak tanıtıldı ve kısa sürede popüler oldu. Alibaba gibi büyük yatırımcıları da arkasına aldı.

Zhipu (GLM serisi)

Tsinghua üniversitesi çıkışlı bu girişim, Çin’de halka arz olmayı planlayan ilk AI şirketi olabilir. GLM-4.5 modelleri, karma uzman sistemleri (MoE) ile öne çıkıyor.

Neden Önemli?

Bugün Çin’deki yapay zekâ şirketleri sadece kendi pazarlarına oynamıyor, aynı zamanda küresel açık kaynak topluluğunu da etkiliyorlar.

• Qwen modelleri Hugging Face üzerinde yaygınca kullanılıyor.
• DeepSeek’in araştırma makaleleri, ABD’deki laboratuvarlarca da referans gösteriliyor.
• Moonshot ve Zhipu, video ve görsel üretiminde de Batı’daki modellerle yarışıyor.

Çin, tıpkı otomotivde BYD ile Tesla’ya rakip olması gibi, yapay zekâda da batıdaki devlerle kafa kafaya gelmeye başladı.

Bu Haftanın Eğlenceli Etkileşim Köşesi

Belgesel Önerisi: AI ‘Race’: China vs. the US. Çin ve ABD arasındaki yapay zekâ rekabetini sade bir dille anlatıyor.

Link: The AI ‘Race’: China vs. the US with Jeffrey Ding and Karen Hao

Müzik Önerisi: Çinli sanatçı Sa Dingding’in elektronik tınılarıyla geleneksel Çin müziğini birleştiren şarkıları. Gelenek ile teknolojinin nasıl birleştiğini hissedeceksiniz.

Link: Alive (Sa Dingding album) – Wikipedia

Uygulama Önerisi: Kimi Chat (Moonshot AI): İngilizce ve Çince sohbet edebileceğiniz, DeepSeek kadar güçlü olmasa da kullanıcı dostu bir sohbet botu.

Link: https://kimi-ai.chat/features/

Okuma Önerisi: Stanford HAI’nin Çin AI raporu (Stanford HAI, 2025). Linki aşağıda kaynaklar kısmında verildi.

Son Söz

Çin yapay zekâ ekosistemi artık sadece kendi ülkesine değil, tüm dünyaya yön veriyor. DeepSeek, Qwen, Moonshot, Zhipu gibi isimler önümüzdeki yıllarda sıkça duyacağımız markalar olacak. Belki de birkaç yıl içinde telefonlarımızda kullandığımız yapay zekâ uygulamaları Çin kaynaklı olacak.

Teknoloji Peşinde serimizde Çin’in bu hikâyesini takip etmeye devam edeceğiz. Siz de bu gelişmeleri kaçırmamak için takipte kalın!

Kaynaklar:

• Interconnects: Ranking the Chinese Open Model Builders
• Stanford HAI, AI Index Report 2025: https://hai.stanford.edu/research/ai-index-report
• Ali Qwen-2 Tops Global Open Source Large Model Ranking
• Financial Times
• Chinese Open-source AI Models Occupy Top Spots Among Global
• Wired: The AI Race Has Gotten Crowded—and China Is Closing In on the US | WIRED

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hiçbir şekilde yatırım, hukuki veya meski tavsiye niteliği taşımaz. Yazıda geçen marka isimleri ilgili şirketlerin tescilli markalarıdır ve yalnızca açıklayıcı amaçlarla kullanılmıştır. Herhangi bir ortaklık, sponsorluk, reklam veya ticari ilişki bulunmamaktadır. İçerik Rota Peşinde tarafından oluşturulmuş olup, yazılı izin olmaksızın ticari amaçlı kullanılamaz. Harici linkler yalnızca bilgilendirme içindir ve bu sitelerin içeriğinden sorumlu değiliz.

#ArtificialIntelligence #YapayZekaOkuryazarlığı #ÇinAI #DijitalDönüşüm #TeknolojiYönetimi #AIForBusiness #FutureOfAI #TeknolojiPeşinde #ÜYZ #YZ #ÇinTeknolojisi #reklamdeğildir #reklamdeğiltavsiye

Kapak görselleri ve diğer görseller yapay zeka ile oluşturulmuş olup yalnızca içeriği destekleme amaçlıdır. #reklamdeğiltavsiye